हिप्नॉटिक रिग्रेशनचे तज्ञ असलेले लोक असं म्हणतात की, हिप्नॉसिसमुळे तुमच्या मनामध्ये चुकीच्या आठवणी मूळ धरतात. हिप्नोसिस हे ज्ञान व माहिती मिळविण्याचे साधन असू शकते का याबाबत बराच विवाद आहे. हिप्नोसिस म्हणजे हिप्नॉटिस्टने रुग्णाच्या मनात घडवून आणलेली काही विशिष्ट प्रकारची तंद्री किंवा समाधीसारखी अवस्था असते, का रुग्ण केवळ हिप्नॉटिस्टने दिलेल्या सूचनांची अंमलबजावणी करीत असतो? हीच शंका पूर्व जन्माच्या आठवणींबाबत किंवा पूर्वजन्मामध्ये प्रतिगमन (रिग्रेशन) करण्याबाबत घेता येईल. हिप्नॉटिस्ट सूचना देवून रुग्णाच्या मनात काही कल्पना रुजवण्याचा आणि त्यातून विलक्षण कल्पित गोष्टी निर्माण करण्याचा प्रयत्न करीत असतो.
खरं तर पर्यायी उपचार पद्धती म्हणजे धर्म, गूढवाद, लोककथा, आपरामानसशास्त्र, भ्रामक विज्ञान आणि वैद्यकीय ठोकता़ळे या सर्वांचं खदखदणारं रसायन असतं. त्यामध्ये सैद्धान्तिक खुळचटपणा ओतप्रोत भरलेला असतो. स्फटिकात पाहाणं, रंगचिकित्सा, गंध चिकित्सा, जलौपचार, पूर्वजन्म प्रतिगमन इत्यादींना अलिकडे प्रयोगसिद्ध आणि अनेक वर्ष उपयोगात असलेल्या उपचारपद्धतीला पर्याय म्हणून स्थान मिळत आहे. हे उपचार दिव्या दत्ता आणि तिच्यासारख्या इतर व्यक्ती या उपचारांना बळी पडत आहेत. जादू केल्यासारखे वाटणारे हे उपचार आंधळेपणाने अंगिकारल्यास काय परिणाम होवू शकतो हे कोणाही विवेकी माणसाच्या ताबडतोब लक्षात येते.
